Mở đầu
Điện gần như có mặt trong mọi sinh hoạt hằng ngày, đến mức nhiều khi ta không còn để ý mình đang sử dụng nó nữa. Từ việc bật đèn, sạc điện thoại cho đến dùng các thiết bị trong nhà, mọi thứ diễn ra rất quen thuộc, rất nhanh và gần như theo thói quen. Chính vì quá quen như vậy, nhiều người lại ít khi nghĩ đến chuyện an toàn khi sử dụng điện hay những rủi ro khi sử dụng điện trong sinh hoạt hằng ngày, cho đến khi có điều gì đó bất thường xảy ra.
Thực ra, an toàn khi sử dụng điện không phải là điều gì quá xa vời hay phức tạp. Nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện thường không đến từ những sự cố lớn, mà bắt đầu từ những lúc mình không để ý – một lần chạm tay khi còn ướt, một ổ cắm lỏng, hay một thiết bị có dấu hiệu hỏng nhưng vẫn tiếp tục sử dụng. Những điều rất nhỏ, nhưng nếu lặp lại, lại có thể dẫn đến những sự cố điện không mong muốn. Vì vậy, thay vì chỉ nghĩ đến an toàn khi sử dụng điện khi có sự cố, việc hình thành thói quen sử dụng điện an toàn ngay từ những việc nhỏ hằng ngày mới là điều quan trọng hơn.
Vì sao điện lại dễ gây nguy hiểm ?
Những chuyện liên quan đến điện hiếm khi bắt đầu từ điều gì quá lớn. Phần nhiều đều đến từ những lúc rất bình thường, đến mức mình không nghĩ là có vấn đề. Mọi thứ diễn ra quá quen nên nhiều người cũng ít chú ý đến an toàn khi sử dụng điện trong sinh hoạt hằng ngày.
Ban đầu đúng là chưa có gì xảy ra thật. Làm một lần không sao, lần sau lại tiếp tục như vậy. Lâu dần, nó thành thói quen lúc nào không hay. Và khi đã thành thói quen, mình gần như không còn nghĩ lại xem việc đó có an toàn khi sử dụng điện hay không nữa. Đây cũng là lý do nhiều người bắt đầu chú ý hơn đến việc sử dụng điện an toàn và rèn luyện thói quen tốt mỗi ngày.
Vì vậy, nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện thường khó nhận ra ngay từ đầu. Không như lửa hay dao, chỉ cần nhìn là đã biết phải tránh. Còn điện thì vẫn “im lặng”, thiết bị vẫn hoạt động nên rất dễ nghĩ là mọi thứ vẫn ổn. Nhưng thực ra, nhiều dấu hiệu nhỏ đã xuất hiện từ trước, chỉ là mình không để ý hoặc thấy rồi nhưng lại bỏ qua. Đây cũng là điều khiến nhiều sự cố điện xảy ra dù trước đó việc sử dụng điện vẫn bình thường.
Nhiều người chỉ bắt đầu để ý đến an toàn khi sử dụng điện khi đã có sự cố. Còn lúc bình thường, việc sử dụng điện diễn ra quá quen nên gần như không cần suy nghĩ. Chính những lúc như vậy lại là lúc dễ bất cẩn nhất, vì mình đang làm theo phản xạ mà không thực sự để ý. Và khi việc sử dụng điện diễn ra theo thói quen mỗi ngày, mọi người cũng dễ bỏ qua các nguyên tắc sử dụng điện an toàn hơn.
Thêm một điều nữa là tâm lý “chắc không sao đâu” rất dễ xuất hiện. Khi một việc lặp lại nhiều lần mà không có vấn đề gì, mình sẽ tin rằng nó an toàn. Nhưng thực tế, không phải vì nó an toàn, mà là vì rủi ro khi sử dụng điện chưa xảy ra. Và khi đã quen với suy nghĩ đó, mình sẽ càng ít cảnh giác hơn trong những lần sau.
Chính sự quen thuộc khi sử dụng điện lại khiến nhiều người dễ bỏ qua nguy hiểm hơn. Nhiều sự cố điện thật ra bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ mà mình chủ quan không để ý. Vì vậy, chú ý hơn đến an toàn khi sử dụng điện và giữ thói quen sử dụng điện an toàn là điều rất cần thiết.
Những thói quen tưởng bình thường nhưng lại dễ gây rủi ro
Nếu nhìn lại một chút, sẽ thấy nhiều chuyện liên quan đến điện không phải do mình “không biết”, mà lại đến từ những việc mình làm hằng ngày. Những việc quen đến mức không cần nghĩ, cứ làm theo phản xạ nên rất dễ bỏ qua chuyện nó có an toàn hay không. Đây cũng là lý do nhiều người chưa thực sự chú ý đến an toàn khi sử dụng điện và những nguy hiểm khi sử dụng điện trong sinh hoạt hằng ngày.
Chính những thói quen nhỏ như vậy lại là thứ nhiều người ít để ý nhất khi sử dụng điện hằng ngày. Ví dụ như cắm nhiều thiết bị vào chung một ổ điện cho gọn, miễn là vẫn hoạt động thì cứ dùng thôi. Ban đầu chưa có gì xảy ra nên càng dễ nghĩ là ổn. Nhưng dùng lâu dần, mình cũng không còn để ý xem ổ điện có quá tải không, dây có nóng lên không, hay thiết bị có dấu hiệu bất thường gì không. Đây cũng là một trong những nguy hiểm khi sử dụng điện mà nhiều người thường chủ quan bỏ qua.
Cũng có khi là kiểu “dùng tạm thêm chút nữa”. Một cái dây điện hơi hở, một ổ cắm lỏng hay một thiết bị nóng lên bất thường… nhìn thì thấy chưa hỏng hẳn nên cứ nghĩ “chắc vẫn dùng được”. Và thế là mình tiếp tục dùng như không có gì. Nhưng nhiều sự cố điện thật ra cũng bắt đầu từ những thói quen sử dụng điện như vậy. Vì thế, sử dụng điện an toàn cần được chú ý từ những việc rất nhỏ.
Ngoài ra, nhiều lúc mình làm theo cảm giác nhiều hơn là để ý thật sự. Như tay hơi ẩm nhưng vẫn nghĩ “không sao đâu”, hoặc thấy thiết bị nóng lên một chút nhưng vẫn tiếp tục dùng. Những dấu hiệu này dễ bị xem nhẹ, nhưng lại là lúc mình nên cẩn thận hơn để an toàn khi sử dụng điện tốt hơn và tránh các rủi ro khi sử dụng điện không đáng có.
Một kiểu khá quen nữa là tự xử lý cho nhanh. Thấy điện có vấn đề là tự chỉnh lại hoặc tự thử sửa vì nghĩ là việc nhỏ. Nhưng với điện, có những thứ nhìn đơn giản vậy thôi nhưng không phải lúc nào cũng an toàn để tự làm. Đây cũng là lý do việc sử dụng điện an toàn luôn cần sự cẩn thận thay vì xử lý quá vội vàng.
Nhìn kỹ thì mấy chuyện này đều khá giống nhau: đều bắt đầu từ sự tiện tay hoặc chủ quan một chút. Mọi thứ nhìn qua đều rất bình thường nên mình dễ bỏ qua. Nhưng chính vì vậy mà nó nguy hiểm, vì mình không nhận ra là mình đang lặp lại một cách làm không an toàn khi sử dụng điện.
Nói đơn giản, không phải mình không biết điện có thể nguy hiểm. Chỉ là trong lúc dùng hằng ngày, mình không để ý đủ. Và khi đã quen với suy nghĩ “chắc không sao đâu”, mình sẽ càng ít dừng lại để kiểm tra hơn. Đây cũng là lý do nhiều rủi ro khi sử dụng điện thường xuất hiện từ những việc rất quen thuộc mỗi ngày.
Nhiều khi chỉ cần để ý kỹ hơn một chút thôi là đã tránh được khá nhiều rủi ro rồi. Và đôi khi, chính những chi tiết nhỏ đó lại ảnh hưởng đến an toàn khi sử dụng điện nhiều hơn mình nghĩ.
Khi có sự cố, điều khó nhất lại là giữ bình tĩnh
Khi có vấn đề liên quan đến điện, mọi thứ thường xảy ra khá nhanh. Ví dụ như đang cắm sạc thì thấy tia lửa nhỏ, hoặc thiết bị tự nhiên tắt kèm theo mùi khét nhẹ. Những lúc như vậy, nhiều người thường giật mình rồi kiểm tra ngay theo phản xạ. Đây cũng là lúc nhiều người quên mất chuyện an toàn khi sử dụng điện vì phản ứng quá nhanh.
Đây là phản xạ khá phổ biến khi gặp sự cố điện trong lúc sử dụng điện hằng ngày. Vì nghĩ đơn giản là xem nó bị gì rồi xử lý cho xong nên rất dễ làm theo thói quen mà không kịp nghĩ xem lúc đó có an toàn hay không. Nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện thật ra cũng bắt đầu từ những phản xạ vội vàng như vậy.
Nhưng vấn đề là lúc đó mình chưa biết rõ chuyện gì đang xảy ra. Điện có thể chưa được ngắt, thiết bị có thể đang gặp sự cố, nhưng mình lại đưa tay vào trước. Và chỉ cần một chút bất cẩn thôi cũng có thể dẫn đến rủi ro. Vì vậy, an toàn khi sử dụng điện không chỉ nằm ở kiến thức, mà còn ở cách mình phản ứng khi có sự cố điện.
Thấy có vấn đề là nhiều người muốn xử lý ngay cho xong. Nhưng với điện, càng vội lại càng dễ làm sai. Có người muốn chỉnh lại ngay hoặc thử bật lại ngay để mọi thứ “ổn lại”. Nhưng với điện, không phải lúc nào làm nhanh cũng là đúng. Đây cũng là lý do sử dụng điện an toàn luôn cần sự bình tĩnh thay vì xử lý theo cảm xúc.
Ví dụ như thấy ổ cắm có tia lửa thì nên dừng lại và không dùng tiếp. Hoặc thấy thiết bị nóng lên bất thường thì không nên thử bật lại xem có chạy không. Những lúc như vậy, việc dừng lại không phải là bỏ qua, mà là đang tránh làm mọi thứ nghiêm trọng hơn. Đây cũng là một kỹ năng an toàn khi sử dụng điện rất quan trọng.
Ngoài ra, khi cuống, mình rất dễ quên những điều cơ bản như ngắt điện trước khi kiểm tra hoặc giữ khoảng cách với thiết bị đang có vấn đề. Và chính những lúc quên các nguyên tắc an toàn khi sử dụng điện như vậy lại dễ dẫn đến rủi ro hơn. Nhiều khi chỉ cần chậm lại vài giây thôi là đã khác rồi. Khi có sự cố điện, không phải lúc nào cũng cần hành động ngay. Chỉ cần dừng lại một chút, không chạm vào khi chưa chắc chắn rồi xử lý an toàn hơn sau đó, thì đã giảm được rất nhiều rủi ro khi sử dụng điện.
Nói đơn giản, nhanh chưa chắc đã tốt. Nhưng bình tĩnh và chậm lại một chút gần như lúc nào cũng giúp việc sử dụng điện an toàn hơn và hạn chế được nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện.
Những điều cơ bản cần nhớ để an toàn khi sử dụng điện
Sau khi nhìn lại những thói quen và cả những lúc dễ cuống khi có sự cố, có thể thấy nhiều khi mình không thiếu kiến thức, mà chỉ là không nhớ ra đúng lúc. Vì vậy, không cần nhớ quá nhiều thứ phức tạp, chỉ cần giữ vài nguyên tắc cơ bản và áp dụng trong lúc sử dụng điện hằng ngày là đã giúp an toàn khi sử dụng điện tốt hơn rất nhiều. Đây cũng là điều giúp việc sử dụng điện an toàn trở nên dễ duy trì hơn mỗi ngày.
Trước hết là chuyện tay ướt. Nghe thì rất quen, ai cũng biết không nên chạm vào điện khi tay còn ướt. Nhưng trong thực tế, đây lại là điều dễ bị bỏ qua nhất khi sử dụng điện hằng ngày. Vừa rửa tay xong, thấy cần cắm sạc là làm luôn vì nghĩ chỉ một chút thôi chắc không sao. Nhưng chính những “một chút” như vậy lại dễ gây ra rủi ro khi sử dụng điện. Chỉ cần lau khô tay trước khi chạm vào là đã giúp sử dụng điện an toàn hơn rất nhiều và giảm bớt nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện.
Ngoài ra, cũng không nên tiếp tục dùng những thiết bị đã có dấu hiệu bất thường. Như dây điện bị hở, ổ cắm lỏng hoặc thiết bị nóng lên nhanh hơn bình thường. Những thứ này thường chưa hỏng ngay nên dễ tạo cảm giác vẫn dùng được. Nhưng càng dùng tiếp, rủi ro khi sử dụng điện càng tăng mà mình lại khó nhận ra ngay. Đây cũng là một trong những nguy hiểm khi sử dụng điện nhiều người thường chủ quan bỏ qua.
Việc cắm quá nhiều thiết bị vào cùng một ổ điện cũng rất quen thuộc. Nhìn thì tiện, gọn, không phải cắm nhiều chỗ. Nhưng nếu dùng lâu theo cách đó, ổ điện rất dễ bị quá tải và nóng lên mà mình không để ý. Đây cũng là một nguyên nhân khá phổ biến ảnh hưởng đến an toàn khi sử dụng điện trong nhiều gia đình.
Một nguyên tắc nữa là không tự sửa điện khi không thật sự hiểu rõ. Có những việc nhìn qua tưởng đơn giản, nhưng với điện thì chỉ cần sai một bước thôi cũng có thể gây nguy hiểm. Vì vậy, để an toàn khi sử dụng điện, những lúc như vậy tốt hơn hết vẫn nên để người có kinh nghiệm xử lý.
Ngoài ra, cũng nên để ý những dấu hiệu bất thường như thiết bị nóng lên, có mùi lạ hoặc hoạt động không ổn định. Những dấu hiệu này thường xuất hiện trước khi có sự cố điện, nhưng lại rất dễ bị bỏ qua trong lúc sử dụng điện hằng ngày.
Cuối cùng, khi thấy có điều gì đó không ổn, điều nên làm đầu tiên không phải là kiểm tra ngay, mà là ngắt nguồn điện nếu có thể. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần nhớ nguyên tắc này thôi cũng đã giúp an toàn khi sử dụng điện tốt hơn rất nhiều và hạn chế được nhiều rủi ro khi sử dụng điện.
Nhìn chung, những điều này không khó. Chỉ cần cẩn thận hơn một chút trong những việc rất quen là đã giúp việc sử dụng điện an toàn hơn và giảm bớt nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện hằng ngày rồi.
Tập cho mình cách dùng điện cẩn thận hơn
Thực ra, sau tất cả những điều ở trên, có thể thấy an toàn khi sử dụng điện không nằm ở việc mình biết bao nhiêu, mà nằm ở cách mình dùng mỗi ngày. Vì phần lớn thời gian, mọi thứ đều diễn ra rất bình thường nên mình dễ làm theo thói quen khi sử dụng điện mà không suy nghĩ nhiều. Đây cũng là lý do nhiều rủi ro khi sử dụng điện thường bắt đầu từ những việc rất quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.
Nhiều khi chỉ là những việc rất nhỏ thôi. Như trước khi cắm điện, dừng lại vài giây xem tay mình có ướt không. Hoặc khi đang dùng thiết bị thì để ý xem nó có nóng lên bất thường hay có mùi lạ không. Những việc này thật ra không mất nhiều thời gian, nhưng lại ảnh hưởng khá nhiều đến việc sử dụng điện an toàn và giúp giảm bớt nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện trong sinh hoạt hằng ngày.
Ban đầu, có thể mình sẽ phải tự nhắc bản thân kiểm tra nhiều hơn và đừng làm theo phản xạ quá nhanh. Nhưng sau một thời gian, những việc đó sẽ dần trở thành một thói quen sử dụng điện an toàn tự nhiên hơn. Khi đã quen chú ý hơn trong lúc sử dụng điện, mình cũng sẽ cẩn thận hơn mà không cần phải cố nhớ quá nhiều.
Điều quan trọng không phải là lúc nào cũng làm “đúng hết”, mà là đừng dùng điện một cách vô thức. Vì khi đã quá quen tay, mình rất dễ bỏ qua những chi tiết nhỏ, trong khi chính những điều đó lại tạo ra khác biệt giữa an toàn khi sử dụng điện và những rủi ro khi sử dụng điện. Nhiều sự cố điện thật ra cũng bắt đầu từ những bước nhỏ bị bỏ qua như vậy trong lúc sử dụng điện hằng ngày.
Nhiều khi chỉ cần không làm vội là đã khác rồi. Nhìn lại một chút trước khi làm, để ý thêm một chút khi đang dùng. Những thay đổi nhỏ như vậy nhưng lại giúp việc sử dụng điện an toàn hơn mỗi ngày mà không cần phải ép mình quá nhiều. Đây cũng là cách giúp an toàn khi sử dụng điện trở thành một thói quen tự nhiên hơn.
Khi đã có ý thức hơn trong lúc dùng, mình cũng sẽ không còn xử lý theo kiểu vội vàng như trước nữa. Và đó cũng là điều giúp giảm bớt nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện trong sinh hoạt hằng ngày và hạn chế nhiều rủi ro khi sử dụng điện trước khi sự cố điện xảy ra.
Lâu dần, những việc đó sẽ thành phản xạ bình thường thôi. Chỉ khác là lần này, mình đang dùng điện theo cách cẩn thận hơn, chú ý hơn, sử dụng điện an toàn hơn và giảm bớt được nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện trong cuộc sống hằng ngày.
Kết luận
Điện là thứ mình dùng mỗi ngày, nên rất dễ quen và ít để ý. Nhưng chính vì quen như vậy, nhiều người lại dễ bất cẩn mà không nhận ra. Đây cũng là lý do nhiều rủi ro khi sử dụng điện thường bắt đầu từ những việc rất quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.
Thực ra, để an toàn khi sử dụng điện không cần làm gì quá phức tạp. Chỉ cần nhớ vài điều cơ bản như không chạm điện khi tay ướt, không dùng thiết bị hỏng và không vội xử lý khi chưa chắc chắn. Những điều này nghe đơn giản, nhưng nếu làm đúng thì đã giúp việc sử dụng điện an toàn hơn rất nhiều và giảm bớt nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện.
Nhiều sự cố điện thật ra không bắt đầu từ điều gì quá lớn, mà từ những lúc mình quá quen tay và nghĩ rằng chắc sẽ không sao. Chỉ cần chậm lại một chút, để ý hơn một chút khi sử dụng điện, rất nhiều nguy hiểm khi sử dụng điện đã có thể tránh được trước khi sự cố xảy ra.