Mở đầu
Có những lúc nhìn lại mới thấy tinh thần của mình thay đổi nhiều hơn tưởng tượng. Trước đây còn thấy bình thường, nhưng sau một thời gian thức khuya liên tục, sinh hoạt lộn xộn hoặc lúc nào cũng cắm mặt vào điện thoại, đầu óc bắt đầu dễ mệt hơn, cảm xúc cũng thất thường hơn hẳn. Nhiều khi không phải vì một chuyện lớn nào xảy ra, mà là vì những thói quen hằng ngày đang âm thầm ảnh hưởng đến tâm trạng theo cách mình không để ý.
Ngược lại, những thói quen tích cực tuy rất nhỏ nhưng lại âm thầm khiến cuộc sống trở nên dễ chịu hơn. Ngủ sớm hơn, ăn uống đúng giờ, dành thời gian nghỉ ngơi hoặc ra ngoài vận động nhẹ đều là những thói quen tích cực giúp tinh thần ổn định hơn sau một thời gian. Có thể thay đổi không đến ngay lập tức, nhưng khi duy trì đủ lâu, những thói quen tích cực ấy lại giúp tinh thần nhẹ nhõm hơn và khiến mỗi ngày trôi qua bớt mệt mỏi hơn rất nhiều.
Vì sao những điều lặp lại mỗi ngày lại ảnh hưởng nhiều đến cảm xúc?
Nhiều người thường nghĩ cảm xúc chỉ thay đổi khi có chuyện lớn xảy ra, như áp lực công việc, chuyện gia đình hay những giai đoạn cuộc sống quá căng thẳng. Nhưng thật ra, tinh thần của chúng ta lại bị ảnh hưởng rất nhiều bởi những điều nhỏ được lặp lại mỗi ngày. Có những thói quen tưởng chừng rất bình thường nhưng nếu kéo dài trong một thời gian, chúng vẫn đủ khiến đầu óc trở nên mệt hơn, cảm xúc thất thường hơn và cơ thể lúc nào cũng trong trạng thái thiếu năng lượng.
Ví dụ như việc thức khuya liên tục. Ban đầu nhiều người chỉ nghĩ ngủ muộn một chút sẽ không ảnh hưởng quá nhiều, nhưng khi tình trạng đó kéo dài, cơ thể thường bắt đầu phản ứng rõ rệt hơn. Sáng dậy uể oải, đầu óc chậm chạp, khó tập trung và lúc nào cũng thấy chưa nghỉ đủ. Không chỉ vậy, cảm xúc cũng dễ bị ảnh hưởng theo. Những chuyện nhỏ bình thường trước đây không quá để tâm lại dễ khiến bản thân cáu gắt hoặc thấy áp lực hơn hẳn. Điều tương tự cũng xảy ra khi sinh hoạt thất thường, bỏ bữa, ngồi một chỗ quá lâu hoặc tiếp xúc liên tục với quá nhiều thông tin tiêu cực mỗi ngày. Khi cơ thể không được nghỉ ngơi đúng cách, tinh thần cũng rất khó giữ được trạng thái ổn định trong thời gian dài và càng khó duy trì những thói quen tích cực.
Điều khiến các thói quen này đáng chú ý là chúng thường không tạo cảm giác xuống tinh thần ngay lập tức. Mọi thứ diễn ra khá chậm nên nhiều người khó nhận ra nguyên nhân thật sự. Có người chỉ nghĩ mình đang mất động lực tạm thời hoặc dễ mệt mỏi hơn trước, nhưng thật ra cơ thể và tinh thần chỉ đang mệt sau một thời gian dài sống thiếu cân bằng. Đôi khi chỉ cần điều chỉnh lại nhịp sinh hoạt và bắt đầu với vài thói quen tích cực, cảm giác nặng nề trong đầu cũng giảm đi rõ rệt.
Ngược lại, những thói quen tích cực cũng ảnh hưởng đến cảm xúc theo cách âm thầm như vậy. Đôi khi chỉ là ngủ sớm hơn một chút, uống đủ nước, vận động nhẹ, dọn dẹp góc học tập gọn hơn hoặc dành cho bản thân một khoảng nghỉ thật sự thay vì tiếp tục cầm điện thoại. Những thói quen tích cực nhỏ ấy có thể không tạo khác biệt quá lớn trong một ngày, nhưng khi được duy trì đều đặn, tinh thần cũng ổn định hơn, đầu óc dễ chịu hơn và cảm giác sống mỗi ngày cũng nhẹ nhàng hơn khá nhiều. Điều đáng nói là những việc tưởng rất bình thường ấy lại tạo nên khác biệt rõ nhất khi được duy trì đều đặn. Dần dần, những thói quen tích cực giúp tinh thần ổn định hơn và cuộc sống cũng nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.
Không phải thói quen tích cực nào cũng là điều lớn lao
Khi nhắc đến việc thay đổi bản thân, nhiều người thường nghĩ phải đặt ra những mục tiêu thật lớn mới được xem là sống tích cực. Ví dụ như dậy từ 5 giờ sáng mỗi ngày, tập thể dục cường độ cao, đọc thật nhiều sách hay thay đổi hoàn toàn lối sống chỉ trong một thời gian ngắn. Ban đầu những kế hoạch đó thường tạo cảm giác rất có động lực, nhưng càng cố ép bản thân thay đổi quá nhanh, mọi thứ lại càng dễ trở nên áp lực. Sau vài ngày hoặc vài tuần, cơ thể bắt đầu mệt hơn, tinh thần dễ chán hơn và cuối cùng nhiều người lại quay về nhịp sinh hoạt cũ mà không duy trì được những thói quen tích cực như mong muốn.
Trong khi đó, những thói quen tích cực thật sự hiệu quả thường bắt đầu từ các việc rất nhỏ và gần với cuộc sống hằng ngày. Có người chỉ thay đổi bằng cách ngủ sớm hơn khoảng ba mươi phút, ăn đủ bữa hơn trước hoặc giảm thời gian lướt điện thoại vào ban đêm. Cũng có người tập cho mình thói quen mở cửa đón ánh sáng buổi sáng, đi bộ một lúc sau giờ học hay dành vài phút ngồi yên để đầu óc được nghỉ thật sự. Những việc này vốn rất quen thuộc trong cuộc sống, thậm chí nhiều người còn cho rằng những thay đổi nhỏ như vậy sẽ không tạo ra khác biệt đáng kể. Thế nhưng chính những thói quen tích cực nhỏ ấy lại là nền tảng cho những thay đổi lâu dài.
Những thói quen tích cực thường không mang lại thay đổi rõ rệt chỉ sau một vài ngày. Tuy nhiên, khi được duy trì đều đặn, cơ thể bắt đầu quen với nhịp sinh hoạt mới. Nhờ đó, đầu óc cũng thoải mái hơn, việc nghỉ ngơi hiệu quả hơn và tinh thần dần ổn định hơn. Khi ngủ đủ hơn, ăn uống đều hơn hoặc có thời gian nghỉ ngơi đúng lúc, đầu óc cũng bắt đầu dễ chịu hơn từng chút một. Nhiều người sau một thời gian mới nhận ra mình bớt cáu gắt hơn trước, dễ tập trung hơn hoặc không còn cảm giác lúc nào cũng kiệt sức như trước đây. Đó cũng là cách những thói quen tích cực tạo nên sự thay đổi mà nhiều người không nhận ra ngay.
Điều quan trọng của thói quen tích cực không nằm ở việc phải làm thật hoàn hảo, mà là khả năng duy trì trong thời gian dài. Một thay đổi nhỏ nhưng làm được mỗi ngày thường có ý nghĩa hơn hẳn so với việc cố gắng quá sức rồi nhanh chóng bỏ cuộc. Không ít người nghĩ phải có đủ động lực mới bắt đầu thay đổi. Nhưng thật ra chính những điều nhỏ được giữ đều đặn mới là thứ giúp tinh thần ổn định hơn về lâu dài.
Có những hôm bản thân vẫn mệt, vẫn áp lực hoặc không có quá nhiều năng lượng, nhưng chỉ cần giữ được vài nhịp sinh hoạt quen thuộc, đầu óc cũng dễ cân bằng lại hơn trước. Đó là lý do nhiều thói quen tích cực tuy đơn giản nhưng vẫn có thể ảnh hưởng rất lớn đến cảm xúc và cách chúng ta trải qua mỗi ngày.
Khi duy trì những thói quen tích cực, tinh thần thường thay đổi ra sao?
Nhiều người chỉ thật sự nhận ra tác động của thói quen tích cực sau một khoảng thời gian nhìn lại bản thân. Trước đây có thể lúc nào cũng thấy mệt, dễ cáu hoặc đầu óc không lúc nào được thư giãn hẳn. Những chuyện nhỏ cũng dễ làm tâm trạng tụt xuống, còn cơ thể thì luôn trong trạng thái thiếu năng lượng dù không hẳn làm quá nhiều việc. Khi nhịp sinh hoạt dần ổn định, cảm giác sống mỗi ngày lại khác đi một cách rõ rệt.
Ví dụ như việc ngủ đủ hơn hoặc nghỉ ngơi đúng lúc. Ban đầu có thể chưa thấy khác biệt rõ rệt, nhưng sau một thời gian, cơ thể sẽ đỡ uể oải hơn hẳn. Sáng dậy không còn quá nặng đầu, đầu óc cũng tỉnh táo hơn và làm việc dễ tập trung hơn trước. Những thói quen tích cực như ăn uống đều hơn, vận động nhẹ hoặc giảm bớt thời gian cầm điện thoại vào ban đêm cũng khiến tinh thần thoải mái hơn rõ rệt. Có những thay đổi rất nhỏ thôi, nhưng khi được lặp lại mỗi ngày, chúng lại ảnh hưởng đến cảm xúc rõ hơn mọi người nghĩ.
Một điều dễ nhận thấy khác là tâm trạng bắt đầu ổn định hơn trước. Không phải vì cuộc sống bỗng dưng hết áp lực, mà là bản thân không còn dễ bị cuốn vào cảm xúc tiêu cực quá lâu nữa. Có những chuyện trước đây từng khiến mình bực cả ngày hoặc suy nghĩ mãi không dừng được, nhưng khi đầu óc được nghỉ ngơi hợp lý và cơ thể không còn quá mệt, mọi thứ cũng trở nên nhẹ nhàng hơn trong cách mình nhìn nhận. Nhiều người sau khi duy trì thói quen tích cực một thời gian còn nhận ra mình kiên nhẫn hơn, dễ cân bằng lại cảm xúc hơn và không còn lúc nào cũng thấy quá tải như trước.
Ngoài ra, khi cơ thể có năng lượng ổn định hơn, cách chúng ta trải qua một ngày cũng khác đi khá nhiều. Trước đây có thể vừa thức dậy đã thấy mệt, làm gì cũng uể oải và chỉ muốn nằm nghỉ. Nhưng khi sinh hoạt điều độ hơn, nhiều người bắt đầu thấy bản thân có động lực hơn trong những việc hằng ngày, đầu óc cũng bớt nặng nề hơn trước. Dù công việc hay học tập vẫn bận như cũ, cảm giác kiệt sức liên tục lại giảm đi đáng kể.
Những thói quen tích cực còn giúp bản thân quan tâm đến chính mình nhiều hơn. Thay vì cố gắng liên tục đến mức kiệt sức, nhiều người bắt đầu biết nghỉ khi mệt, biết dành thời gian cho bản thân và không còn ép mình phải lúc nào cũng thật hoàn hảo. Điều này không khiến cuộc sống bớt bận ngay lập tức, nhưng lại khiến cảm giác khi trải qua mỗi ngày nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Thói quen tích cực thường không tạo ra thay đổi lớn chỉ sau vài ngày. Nhưng khi những điều tốt được giữ đủ lâu, tinh thần cũng ổn định hơn, cảm xúc dễ chịu hơn và cuộc sống mỗi ngày cũng trở nên cân bằng và thoải mái hơn.
Có những thói quen tưởng bình thường nhưng lại âm thầm làm tinh thần mệt hơn
Nhiều thói quen khiến tinh thần xuống năng lượng lại là những điều rất quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày nên mọi người thường khó nhận ra. Ban đầu chỉ nghĩ là “hôm nay hơi mệt”, “ngủ ít một chút không sao” hoặc “xem điện thoại thêm tí nữa rồi nghỉ”, nhưng khi những việc đó lặp lại liên tục, cơ thể và cảm xúc cũng bắt đầu bị ảnh hưởng rõ rệt hơn khi những thói quen đó kéo dài.
Một trong những thói quen phổ biến nhất là thức khuya kéo dài. Có người ngủ muộn vì công việc, có người chỉ muốn tranh thủ thời gian giải trí sau một ngày bận rộn. Nhưng khi cơ thể nghỉ ngơi không đủ trong thời gian dài, đầu óc thường dễ rơi vào trạng thái nặng nề và thiếu năng lượng. Sáng dậy mệt, khó tập trung, dễ cáu hoặc cảm thấy không có hứng làm gì là những cảm giác rất thường gặp. Điều đáng nói là nhiều người quen với trạng thái đó đến mức nghĩ rằng đó là tình trạng bình thường của mình.
Ngoài ra, việc cầm điện thoại quá lâu cũng khiến tinh thần dễ mệt hơn mà nhiều người không để ý. Không ít người vừa thức dậy đã mở điện thoại, trước khi ngủ vẫn tiếp tục lướt mạng hoặc dành gần hết thời gian nghỉ để xem liên tục các thông tin trên màn hình. Khi đầu óc gần như không có khoảng nghỉ thật sự, cảm giác quá tải cũng dễ xuất hiện hơn. Có những hôm không làm gì quá nhiều nhưng vẫn thấy mệt vì não bộ phải tiếp nhận quá nhiều thông tin trong suốt cả ngày.
Một số thói quen khác như bỏ bữa, sinh hoạt thất thường, ngồi một chỗ quá lâu hoặc lúc nào cũng để bản thân trong trạng thái căng thẳng cũng ảnh hưởng khá lớn đến cảm xúc. Khi cơ thể không được chăm sóc đúng cách, tinh thần cũng rất khó ổn định lâu dài. Có người thường xuyên cảm thấy khó chịu, mất kiên nhẫn hoặc dễ tụt cảm xúc nhưng lại không nhận ra nguyên nhân thật sự đôi khi đến từ chính nhịp sống thiếu cân bằng của mình.
Điều khiến những thói quen này dễ kéo dài là vì chúng không gây ảnh hưởng quá mạnh ngay lập tức. Mọi thứ diễn ra chậm nên nhiều người chỉ nghĩ bản thân đang hơi áp lực hoặc thiếu động lực tạm thời. Nhưng nếu để kéo dài quá lâu, tinh thần sẽ ngày càng mệt mỏi hơn và cảm giác sống mỗi ngày cũng nặng nề hơn trước khá nhiều. Vì vậy, bên cạnh việc xây dựng thêm những thói quen tích cực, việc nhận ra những thói quen đang âm thầm lấy đi năng lượng của mình cũng quan trọng không kém.
Làm sao để bắt đầu xây dựng thói quen tích cực mà không dễ bỏ cuộc?
Nhiều người muốn thay đổi bản thân theo hướng tích cực hơn nhưng thường bỏ cuộc sau một thời gian ngắn vì cố bắt đầu từ quá nhiều thứ cùng lúc. Có người vừa muốn ngủ sớm, dậy sớm, tập thể dục, ăn uống lành mạnh rồi bỏ luôn nhiều thói quen cũ chỉ trong vài ngày. Ban đầu còn nhiều động lực nên việc duy trì thường không quá khó, nhưng càng về sau càng dễ thấy mệt và áp lực vì phải cố quá nhiều cùng một lúc. Khi không duy trì được như kế hoạch đã đặt ra, nhiều người lại bắt đầu cảm thấy chán nản hoặc nghĩ rằng mình không đủ kiên trì để xây dựng những thói quen tích cực.
Thật ra, thói quen tích cực thường dễ duy trì hơn khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Chỉ cần chọn một việc đơn giản và phù hợp với nhịp sống hiện tại của mình trước. Có thể là ngủ sớm hơn mười lăm phút, uống đủ nước hơn, ra ngoài đi bộ một lúc hoặc hạn chế cầm điện thoại trước khi ngủ. Những thay đổi nhỏ như vậy thường không tạo cảm giác quá áp lực nên cũng dễ giữ được đều đặn hơn. Khi cơ thể bắt đầu quen với nhịp sinh hoạt mới, việc tiếp tục duy trì những thói quen tích cực cũng trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Một điều quan trọng khác là không nên ép bản thân phải làm mọi thứ thật hoàn hảo ngay từ đầu. Sẽ có những hôm mệt, bận hoặc không đủ năng lượng để giữ đúng kế hoạch như mình mong muốn. Điều đó hoàn toàn bình thường. Nhiều người dễ bỏ cuộc chỉ vì nghĩ rằng mình đã “làm hỏng” mọi cố gắng trước đó sau một vài ngày không duy trì được. Nhưng thật ra, điều quan trọng của thói quen tích cực không nằm ở việc phải làm đúng tuyệt đối mỗi ngày, mà là vẫn tiếp tục quay lại với nhịp sống tốt hơn sau những lúc bị gián đoạn.
Ngoài ra, việc để bản thân có thời gian nghỉ ngơi thật sự cũng rất cần thiết. Không ít người cố biến việc xây dựng thói quen tích cực thành một kiểu áp lực mới, lúc nào cũng ép mình phải năng suất hoặc phải thay đổi thật nhanh. Nhưng nếu sống trong trạng thái căng thẳng liên tục, tinh thần cũng khó cảm thấy dễ chịu hơn. Thói quen tích cực vốn nên là thứ giúp cuộc sống nhẹ hơn, chứ không phải khiến bản thân mệt thêm vì cố gắng quá sức. Đôi khi chỉ cần cơ thể được nghỉ đúng lúc và đầu óc có khoảng thời gian thật sự được nghỉ ngơi.
Một cách khác giúp duy trì thói quen tích cực lâu hơn là tự tạo cho bản thân cảm giác thoải mái khi thực hiện chúng. Thay vì xem đó là nhiệm vụ bắt buộc, nhiều người chọn biến những thói quen tích cực thành một phần tự nhiên trong cuộc sống hằng ngày. Ví dụ như vừa đi bộ vừa nghe nhạc mình thích, dành vài phút đọc sách trước khi ngủ hoặc tự thưởng cho bản thân sau khi giữ được một thói quen tốt trong một khoảng thời gian. Khi việc thay đổi không còn quá nặng nề, bản thân cũng dễ kiên trì hơn.
Nhiều thay đổi lớn trong cuộc sống thật ra lại bắt đầu từ những điều rất bình thường được lặp lại mỗi ngày. Khi giữ được vài nhịp sinh hoạt tốt cho bản thân trong thời gian đủ lâu, những thói quen tích cực cũng dần mang lại sự thay đổi rõ rệt. Cảm xúc ổn định hơn, đầu óc nhẹ hơn và cuộc sống mỗi ngày tự nhiên trở nên dễ chịu hơn.
Kết luận
Nhiều lúc phải sau một thời gian nhìn lại mới thấy bản thân đã khác trước khá nhiều. Có thể cuộc sống vẫn bận, vẫn có những ngày mệt và áp lực như cũ, nhưng đầu óc không còn nặng nề liên tục nữa. Những thói quen tích cực thường không thay đổi mọi thứ ngay lập tức, nhưng khi được giữ đều mỗi ngày, chúng lại khiến tinh thần dễ chịu hơn qua từng ngày.
Đôi khi khác biệt chỉ nằm ở việc ngủ đủ hơn, biết nghỉ khi mệt hoặc không để bản thân lúc nào cũng căng như dây đàn. Những điều nghe rất nhỏ ấy lại là thứ giúp cảm xúc ổn định hơn và khiến mỗi ngày trôi qua nhẹ nhàng hơn trước khá nhiều.